Τοπικά έθιμα

Share Button

ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ

 

ΤΟ ΕΘΙΜΟ ΤΟΥ ΛΕΙΔΙΝΟΥ  – 14  Σεπτεμβρίου – Ύψωση Τιμίου Σταυρού

 

Η Ιστορία της Αίγινας βυθίζεται στο σκοτάδι του χρόνου 6.000 – 5.000 π. Χ. και αποδεικνύεται από τους προϊστορικούς οικισμούς, πάνω στο λόφο της Κολόνας.
Την εποχή αυτή υπάρχει η παράδοση ότι η Αίγινα – και η Τήνος –  είναι θρησκευτικά κέντρα, όπου λατρεύεται η Μητέρα θεά, με σύμβολο την Ιερή Κούπα. Υπάρχει επικοινωνία με την Αγγλία για λόγους θρησκευτικούς και ασφαλώς εμπορικούς.
Τη συνέχιση και την ακμή του πολιτισμού της Αίγινας δείχνει αργότερα το 490 π. Χ., ο ναός της Αφαίας, μοναδικός ναός στα νησιά του Αιγαίου.
Στα βυζαντινά ή μεσαιωνικά χρόνια (300 – 1450 και η περίοδος της Τουρκοκρατίας  1450 – 1800μ.Χ. περίπου), όταν  η Μεσόγειος και το Αιγαίο μαστίζονται από την πειρατεία, η πρωτεύουσα της Αίγινας είναι στην Παληαχώρα. Εδώ δεν έχουμε πολλές πληροφορίες όμως τα ολίγα  ευρήματα αποδεικνύουν τη λατρεία πολλών θεοτήτων του ελληνικού πανθέου όπως της Δαμίας και της Αυξησίας,  παλαιότατες θεότητες της ευφορίας της Γης, που ταυτίζονται η Δαμία με τη Δήμητρα και η Αυξησία με την Περσεφόνη, χθόνιες και αυτές θεότητες, δηλαδή όλες έχουν σχέση με τη Γη.
Επειδή οι παλαιοί δεν μπορούσαν να εξηγήσουν επιστημονικά τα φυσικά φαινόμενα, τα προσωποποίησαν και τα θεοποίησαν. Γι’ αυτό ονόμασαν το μαρασμό της φύσης, το Φθινόπωρο, θάνατο του θεού – Διονύσου ή ’δωνη ή Λειδινού – και ανάσταση του θεού, την αναγέννηση της Φύσης, την ανθοφορία της ’νοιξης.
Αυτά τα χρόνια 200 – 300 μ.Χ. στην Αίγινα – την Παληαχώρα άρχισε να επικρατεί η νέα θρησκεία, ο Χριστιανισμός.
Όμως οι αγρότες  κυρίως συνέχισαν με την ανοχή της εκκλησίας, το αρχαίο ειδωλολατρικό φαλλικό έθιμο του Λειδινού, αφού βέβαια προσθέσανε   και χριστιανικά στοιχεία.
Μετά την καταστροφή της  Παληαχώρας  ή Αίγενας από τους πειρατές, Βαρβαρόσα 1537 και Μοροζίνη 1654 και 1689,  κάτοικοι της Παληαχώρας εγκαταστάθηκαν στην  Κυψέλη, μεταφέροντες μαζί τους και το έθιμο του Λειδινού…
Ο Λειδινός της Κυψέλης – Αίγινας  είναι το πιο παλιό και μοναδικό έθιμο των Ελλήνων που επιβιώνει μέχρι σήμερα και αποδεικνύει την προέλευση της αρχαίας τραγωδίας  και κωμωδίας και ασφαλώς τη συνέχεια του Ελληνισμού. Αναβιώνει δε κάθε χρόνο το δρώμενο, ο Μορφωτικός της Κυψέλης.
Τα ήθη και έθιμα, οι παραδόσεις μας με τη γλώσσα και τη θρησκεία, έχουν διασώσει  την Ελλάδα μέχρι σήμερα. Για τούτο οι Έλληνες είναι και ο αρχαιότερος λαός.
Στην τοπολαλιά της Κυψέλης  λειδινό  λέγανε το δειλινό, δηλαδή το απογευματινό –  βραδινό τους φαγητό.
Το δειλινό λοιπόν ήταν ένα επιπλέον γεύμα που εκείνη την εποχή μετά τα μέσα Μαρτίου, χρειαζότανε  γιατί μεγάλωνε η μέρα και δεν αντέχανε την πείνα, όμως από τα μέσα του Σεπτεμβρίου που μικραίνουν οι μέρες και κοιμόντουσαν νωρίς, δεν είχαν ανάγκη να φάνε το βράδυ,  γι’ αυτό και καταργούσαν  το δειλινό  φαγητό.
Στα μετέπειτα χρόνια έγινε παραμύθι που εξηγούσαν την τύχη του δειλινού φαγητού.
Το Λειδινό ήταν το τρίτο και πιο καχεκτικό παιδί, με πρώτο το Κολατσιό και δεύτερο το Γεύμα, της μάνας τους της Πείνας.  Οι Μοίρες αποφάσισαν το Κολατσιό και το Γεύμα, να είναι αθάνατα ενώ το Λειδινό, έξι μήνες να ζει και να βοηθάει τους ανθρώπους και τους άλλους έξι, τότε που η μέρα μικραίνει  και οι άνθρωποι κοιμούνται νωρίς, να πεθαίνει, δηλαδή τότε που  δεν τρώνε το απογευματινό – βραδινό  φαγητό.
Οι γυναίκες τότε μαζεύονταν και έφτιαχναν ομοίωμα ενός νέου με ντρίλινα ρούχα (φτηνή αγροτική φορεσιά) τα οποία γέμιζαν με άχυρα και συμβόλιζε την εποχή της πλούσιας συγκομιδής. Για κεφάλι έβαζαν ένα αιγινήτικο κανάτι ζωγραφισμένο με στόμα, μάτια, μύτη κ.λ.π. Το στολίζανε ακόμη με πολλά λουλούδια. Του φορούσανε τραγιάσκα και δίνανε μεγάλη σημασία και τονίζανε, με τρόπο σατυρικό, βάζοντάς του για  γεννητικά όργανα, γουδοχέρι και δύο ρόδια, σύμβολο της αναπαραγωγής και αφθονίας.
ΠΗΓΗ :  ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ  ΓΙΩΡΓΟΥ ΜΟΥΤΣΑΤΣΟΥ – ΚΑΘΗΓΗΤΗ
 

ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ  ΚΑΡΝΑΒΑΛΙΟΥ

 

 

Ο ΧΟΡΟΣ ΤΗΣ ΛΑΜΠΡΗΣ

ΚΛΗΔΟΝΑΣ – ΑΗ ΓΙΑΝΝΗΣ  – 24  IOYNIOY

Πρόκειται για ένα έθιμο που έχει όπως πολλά άλλα τις ρίζες του στην Αρχαία Ελλάδα . Άλλωστε το μαρτυρά και το όνομα  , η  προέλευση της οποίας  είναι από την αρχαία λέξη «κλήδων»  που στον Όμηρο σημαίνει μαντικό σημάδι, προφητεία

WP_20150624_21_03_03_Pro WP_20150624_20_34_45_Pro WP_20150624_20_36_44_Pro WP_20150624_21_30_12_Pro

Σύμφωνα με το έθιμο   την παραμονή του Αϊ Γιαννιού στις 23 του Ιουνίου , οι  κοπέλες πάνε στη βρύση και γεμίζουν τη στάμνα τους με το «αμίλητο νερό». Τη στάμνα αυτή τη μεταφέρουν δύο ανύπαντρες  κοπέλες   οι οποίες μεταφέροντας το «αμίλητο νερό» από τη Βρύση δεν πρέπει να γελάσουν ή  να μιλήσουν σε κανένα.   Οι περαστικοί  που τις συναντούν προσπαθούν με πειράγματα να ενοχλήσουν τις κοπέλες ώστε  να μιλήσουν η να γελάσουν, αλλά  αυτές  πρέπει να παραμείνουν σοβαρές και αμίλητες .

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΟ ΣΧΕΤΙΚΟ ΑΡΘΡΟ  ΕΔΩ

 

ΚΟΥΛΟΥΜΑ – ΚΑΘΑΡΗ ΔΕΥΤΕΡΑ

ΟΙ ΕΠΙΤΑΦΙΟΙ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΠΑΡΑΣΚΕΥΗΣ

epit1