Εκδηλώσεις Πολιτισμού & παραδόσεις

Share Button

ΤΟ ΕΘΙΜΟ ΤΟΥ ΛΕΙΔΙΝΟΥ
Ο ΧΟΡΟΣ ΤΗΣ ΛΑΜΠΡΗΣ
ΚΛΗΔΟΝΑΣ
ΚΟΥΛΟΥΜΑ
ΘΕΟΦΑΝΙΑ

ΦΕΣΤΒΑΛ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΩΝ ΧΟΡΩΝ

 

ΤΟ ΕΘΙΜΟ ΤΟΥ ΛΕΙΔΙΝΟΥ

«Ο Λειδινός είναι ένα φθινοπωρινό αγροτικό, φαλλικό έθιμο, με συμβολικό χαρακτήρα και διάχυτο το περίφημο σατιρικό πνεύμα του Διονύσου, που από αρχαιοτάτων χρονών μέχρι και σήμερα αναβιώνει στην Κυψέλη της Αίγινας. Ημέρα αναβίωσης του εθίμου ήταν η 14η Σεπτέμβρη, ημέρα της ανύψωσης του τιμίου Σταυρού.
Αυτή λοιπόν ήταν σπουδαία ημέρα για του Αιγινήτες, γιατί συμβόλιζε το τέλος των εαρινών και θερινών εργασιών, την αρχή των φθινοπωρινών και χειμερινών καθώς και την παύση διαφόρων συνηθειών τους.
Μια από όλες τις συνήθειες ήταν το Λειδινό. Το Λειδινό ή Δειλινό κατά το Αιγινήτικο γλωσσικό ιδίωμα ήταν ένα μικρό γεύμα που έπαιρναν οι Αιγινήτες κατά το δείλι. Ήταν λιτό και περιλάμβανε λίγο τυρί ή ελιές, σκόρδο, κουλούρες κρίθινες και κρασί ρετσίνα. Αυτό το μικρό γεύμα που ήταν απαραίτητο ειδικά για τους εργάτες, άρχιζε από τα μέσα Μαρτίου και έπαυε στις 14 Σεπτεμβρίου. Όταν λοιπόν έπαυε έπρεπε να τελεστή κάτι σαν να επρόκειτο περί θανάτου κάποιου έμψυχου όντος, που να παριστάνει και να εικονίζει τον πραγματικό θάνατο.
Έτσι οι γυναίκες του χωριού μαζεύονταν, κατασκεύαζαν ένα ανδρικό ομοίωμα που το παρουσιαστικό του έδειχνε ένα νέο της αγροτιάς με ντρίλινα ρούχα που τα γέμιζαν με άχυρο, το οποίο συμβόλιζε την εποχή της συγκομιδής. Το κεφάλι του το σχημάτιζαν μα Αιγινήτικο κανάτι και το ζωγράφιζαν με κάρβουνο για να παραστήσουν το στόμα, μύτη, μάτια κλπ. Τον στόλιζαν με στάχια, βασιλικούς και άλλα λουλούδια. Του φορούσαν τραγιάσκα. Απαραιτήτως του έβαζαν γεννητικά όργανα (ένα γουδοχέρι με δύο μικρά ρόδια) ως ένδειξη της διαιώνισης και αναπαραγωγής της ζωικής και φυτικής ύπαρξης.
Τον ξάπλωναν σε ένα τραπέζι. Γύρω του έβαζαν διάφορα αφιερώματα. Φυτρωμένα αράκια, στάρι και φακές που συμβόλιζαν τους κήπους του Άδωνη. Αγροτικά εργαλεία, δρεπάνια, καλάθια και καλάμια που συμβόλιζαν τις λαμπάδες που άναβαν στους νεκρούς. Γύρω από το τραπέζι και εν χορώ οι γυναίκες, μοιρολογούσαν με το εξής τραγούδι:
,
Μετά το θρήνο έβαζαν τον νεκρό πάνω σε μία πόρτα στολισμένη με λουλούδια, ιδίως δειλινά και πήγαιναν να τον θάψουν.
Σχηματίζονταν μια πομπή, ιδίως από παιδιά που κρατούσαν λουλούδια, κλαδιά από φοίνικες και σημαίες πάνω σε κοντάρια, τα μαντήλια των γυναικών και τραγουδούσαν το ίδιο τραγούδι. Στη συνέχεια πήγαιναν τον νεκρό Λειδινό και τον έθαβαν σε ένα λάκκο και έπαιρναν το ομοίωμα του νεκρού.
Τότε έτρεχαν και φώναζαν «Αναστήθηκε ο Λειδινός». Το βράδυ μοίραζαν το στάρι, κρίθινες κουλούρες, κρασί, ρετσίνα και πολλούς άλλους μεζέδες και όλο το χωριό άρχιζε τον χορό και το τραγούδι με τα παλιά τραγούδια της Αίγινας.
Το έθιμο σταμάτησε στην Κυψέλη όπου γινόταν με τον πόλεμο του 1940. Μεταπολεμικά πρωτεργάτρια της αναπαραστάσεως του εθίμου ήταν η Ασπασία Γκίκα και μάλιστα το ομοίωμα του Λειδινού είχε έντονο φαλλικό χαρακτήρα. Η Κοινοτική αρχή επανέφερε από το 1994 την αναβίωση του εθίμου, σε συνεργασία με τον Μορφωτικό Πολιτιστικό Σύλλογο Κυψέλης.»

 

Ο ΧΡΟΣ ΤΗΣ ΛΑΜΠΡΗΣ

 

ΚΛΗΔΟΝΑΣ

ΚΑΛΑΝΤΑ ΛΑΖΑΡΟΥ

 

ΚΟΥΛΟΥΜΑ

 

ΦΕΣΤΙΒΑΛ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΩΝ ΧΟΡΩΝ

ΘΕΟΦΑΝΙΑ η ΕΠΙΦΑΝΙΑ η  ΦΩΤΑ

theofania1

Η παραδοσιακή γιορτή των Θεοφανίων γιορτάστηκε στην Αίγινα όπως παντού στην Ελλάδα  με αποκορύφωμα τον αγιασμό των υδάτων στο κεντρικό λιμάνι του νησιού αλλά και  τα άλλα γραφικά λιμανάκια   όπως στην Πέρδικα .
Οπως  όλοι γνωρίζουμε τα Θεοφάνια ή Φώτα ή Επιφάνεια γιορτάζουμε την βάπτιση του  Χριστού από τον Ιωάννη Πρόδρομο.  Στην Ελλάδα ο  πρώτος  αγιασμός γίνεται την παραμονή   (λέγεται «Μικρός Αγιασμός» ή «Πρωτάγιαση» ή «Φώτιση»)  .  Ο ιερέας γυρίζει όλα τα σπίτια και καταστήματα με το Σταυρό και «αγιάζει»
Ο μεγάλος αγιασμός γίνεται ανήμερα τα Θεοφάνεια στις 6 Ιανουαρίου. Μετά την λειτουργία στην Μητρόπολη του νησιού   σχηματίζεται  πομπή με τούς ιερείς , τούς επισήμους  , τα παιδιά με τα εξαπτέρυγα και τούς πιστούς  που κατευθύνεται στην εξέδρα που εχει στηθεί στο λιμάνι .  Οι ιερείς ψάλλουν το » εν Ιορδάνη βαπτιζομένου σου Κύριε … » και στη συνέχεια ο επικεφαλής ιερέας  ρίχνει τρείς φορές το Σταυρό στη θάλασσα για να αγιαστούν τα νερά . Την τρίτη φορά οι κολυμβητές βουτούν στα νερά  και συναγωνίζονται στο πιάσιμο του σταυρού . Οι σερήνες των πλόίων που βρίσκονται στο λιμάνι δίνουν πανηγυρικό τόνο στην εκδήλωση
Τα παλαιότερα χρόνια όλοι ίσως θυμούνται ότι μετά την εκδήλωση  γινόταν περιφορά του σταυρού από τούς νεαρούς κυρίως κολυμβητές , από σπίτι σε σπίτι .

 

 

 

 text kjlk;lkl lk;lk;lk;l  l;k;lk;lk;l ;lk

 

  text